Szacunek i sława jaką zdobyli przetrwały tysiąclecia. Rozprzestrzenienie się ich poglądów trwało zwykle krótko. Po Mojżeszu - 200 lat, 300 lat po Jezusie, za życia Mahometa i Buddy. Nie byli jedynymi w swoich czasach. O ich sukcesie zdecydowała ogromna charyzma, zdolność do porywania ludzi za sobą. Charyzmatycznemu przywódcy ludzie poddają się bezwarunkowo. Dzięki temu jeden człowiek może panować nad wielotysięcznym tłumem.

Prorocy nie przejmowali się normami prawa ani tradycją. Ich działanie miało znamiona rewolucji i służyło właśnie obaleniu dotychczasowych praw i zwyczajów czy poglądów. Potrafili przekonać ludzi do tego, że obcują z Bogiem, że są narzędziem jego woli. Wyróżniali się wrażliwością i siłą duchową. Czynili cuda. Nie przywiązywali wagi do dóbr materialnych, a Mahomet dobroczynność uczynił wręcz obowiązkiem religijnego wyznawcy islamu.

Charyzmatyczny przywódca zwykle oddziaływuje na swych poddanych słowem. Choć samo słowo podobno nie jest najważniejsze, ważniejsza od niego jest intonacja, budzący zaufanie tembr głosu.

Dobrymi mówcami byli Jezus i Budda. Z przekazów wynika, że obaj starali się mówić w sposób zrozumiały dla słuchaczy. Obaj byli raczej przywódcami duchowymi. Mojżesz i Mahomet nie byli dobrymi mówcami. Za to byli dla swoich współczesnych przywódcami politycznymi, odpowiedzialnymi za ich los.

Mojżesz, Jezus i Budda stali się obiektami kultu. Mahomet stał się symbolem swojej idei. (islam nie dopuszcza kultu ludzi ani zwierząt).

Wszystkie źródła opowiadające o działalności proroków pochodzą od ludzi, którzy spisali je wiele lat po śmierci swoich Mistrzów. Poszukiwanie danych jest utrudnione przez fakt wielokrotnego ich przepisywania. Nie ma żadnej gwarancji, że np. do dzieła Tacyta średniowieczny kopista nie dodał tej wzmianki o Jezusie, na którą dziś powołują się wyznawcy.

Porównajmy zatem znane fakty.

Mojżesz

Budda

Jezus

Mahomet

Imię

Judaizm

Buddyzm

Chrześcjaństwo

Islam

20 mln

330 mln

1 700 mln

1 000 mln